Sosial iş
Müddət:4il
Kredit:240
Təhsil forması:əyani
Təhsil proqramı: PDF_fayl >
Tədris qrafiki: PDF_fayl >
Matrix: PDF_fayl >
PTN: PDF_fayl >
Tədris planı 2023: PDF_fayl >
Təlim dili: Azərbaycan, rus və ingilis dili
Sosial iş üzrə bakalavr dərəcəsi tələbələrə idarəetmədə yaranan problemlər və onların təhlil yollarını öyrədən çoxsahəli təhsil proqramıdır. Tələbələr sosial müdafiə sahəsində nəzəri və praktik bilikləri əldə etməklə yanaşı, bu sahədə inkişaf edə bilmək üçün əsas blik və bacarıqlara yiyələnirlər. Sosial müdafiə sisteminin tərkib hissəsi olan sosial iş, psixologiya və hüquq sahələrinə bu təhsil proqramı çərçivəsində xüsusi diqqət yetirilir. Həmçinin analitik düşüncə, sosial problemlərin tapılması, təhlili, həll yolları, şəxsiyyətlərarası münasibətlərdə bacarıqların inkişaf etdirilməsi kimi bacarıqlara xüsusi diqqət yetirilir.
Təhsilini uğurla başa çatdıran məzunlar sosial müdafiə müəssələrində, yerli idarəetmə orqanlarında, qeyri-hökümət təşkilatlarında yerli və beynəlxalq təşkilatlarda, sosial xidmət müəssisələrində, psixoloji mərkəzlərdə, intarnat evlərində, sığınacaqlarda, konsaltinq, sığorta şirkətləri və d. təşkilatlarda fəaliyyət göstərə bilərlər.
- Sosial iş ixtisası üzrə kvalifikasiya məqsədləri, məzunların sosial iş sahəsində yüksək peşəkar bacarıq və biliklərə sahib olmalarını təmin etmək məqsədini daşıyır.
Bu məqsədlər, tələbələrin sosial iş sahələrində fəaliyyət göstərmək üçün lazım olan kompetensiyaları qazanmasını nəzərdə tutur.
➝ Müraciətçi ilə peşəkar işgüzar münasibətlər qurmaq;
➝ Güclü tərəfləri və ehtiyacları müəyyən etmək, dəyərləndirə bilmək bacarığı;
➝ Müvafiq və həlledici addım atmaq bacarığı;
➝ Mürəkkəb məlumatları təhlil etmək bacarığı;
➝ Böhran vəziyyətinə anında müdaxilə və erkən müdaxilələrlə bağlı xidmət və strategiyaları tətbiq etmək bacarığı;
➝ Dinləmək bacarığı;
➝ Asanlıqla uyğunlaşa bilmək( adaptasiya bacarığı);
➝ Ədavətli və ya inadkar olan könülsüz müştərilərlə işləmək bacarığı;
➝ Terapiya bacarıqları;
➝ Müxtəlifliyi anlamaq;
➝ Sərhəd qoya bilmək;
➝ Ətrafdakı stress amillərini anlamaq.
Bu kvalifikasiya məqsədləri, Sosial iş ixtisası üzrə məzunların peşəkar həyatda yüksək səviyyədə fəaliyyət göstərməsi və müasir idarəetmə təcrübələrini tətbiq etməsi üçün zəruri bilik və bacarıqları inkişaf etdirməyi nəzərdə tutur. Bu məqsədlər həm dövlət, həm də özəl sektorda müxtəlif rəhbər və sosial iş mövqelərində iş tapmağa imkan verir.
Sosial iş ixtisası üzrə məzunların kvalifikasiyası, onların sosial iş sahəsində peşəkar fəaliyyət göstərə bilməsi üçün əldə etdikləri bilik, bacarıq və kompetensiyaların cəmidir. Məzunların kvalifikasiyası, həmin şəxslərin müxtəlif təşkilatlarda idarəetmə və liderlik funksiyalarını yerinə yetirmək, əməliyyatları effektiv idarə etmək və strateji qərarlar qəbul etmək bacarıqlarını əhatə edir.
1. İdarəetmə bacarıqları
2. Strateji qərar qəbuletmə
3. Resursların idarə edilməsi
4. İnsan resursları idarəetməsi
5. Təşkilati davranış və liderlik
6. Maliyyə və büdcə idarəetməsi
7. İnnovasiya və dəyişiklik idarəetməsi
8. Etika və sosial məsuliyyət
9. Qlobal idarəetmə və beynəlxalq təcrübə
10. İnformasiya texnologiyalarından istifadə
11. Kommunikasiya və şəbəkə qurma bacarıqları
- Məzunların kvalifikasiyası
Sosial iş ixtisası üzrə məzunların kvalifikasiyası, onların tədris proqramını bitirdikdən sonra əldə etdikləri bilik, bacarıq və kompetensiyaları ifadə edir. Bu kvalifikasiya, sosial iş sahəsində uğurlu və effektiv işləmək üçün tələb olunan əsas bacarıqlara əsaslanır. Sosial iş ixtisası üzrə məzunların kvalifikasiyası, onlara liderlik, strateji düşüncə, təşkilatın idarə edilməsi, resursların optimallaşdırılması və problem həll etmə sahələrində güclü bacarıqlar qazandırır. Bu bilik və bacarıqlar, məzunların təşkilatlarda effektiv və uğurlu idarəetmə fəaliyyətləri göstərmələrini təmin edir. Məzunlar həmçinin etik prinsipləri və sosial məsuliyyət anlayışını da nəzərə alaraq qərarlar qəbul edirlər. Sosial iş ixtisası üzrə məzunların kvalifikasiyası aşağıdakı əsas sahələrə aiddir:
- Sosial sahədə idarəetmə prinsipləri və nəzəriyyəsi:
- Benefisiarlarla sosial işin xüsusiyyətləri
- Liderlik və komanda idarəetməsi:
- Qərar qəbul etmə və problem həll etmə:
- İnsan resurslarının idarə edilməsi:
- Sosial müdafiə sisteminin maliyyə və büdcə tərəfi:
- Layihə planlaşdırma və idarəetmə:
- Ünsiyyət və münaqişə idarəetməsi:
- Təşkilatın fəaliyyətinin təhlili və qiymətləndirilməsi:
- Etika və sosial məsuliyyət:
- Qlobal perspektiv və beynəlxalq sosial iş.
1.3. “Sosial iş “ixtisası bitirən tələbələrin işləyə biləcəyi sektorlar.
Sosial iş ixtisası bitirən tələbələr çox geniş bir iş sahəsinə sahibdirlər və müxtəlif sektorlarda müxtəlif mövqelərdə işləyə bilərlər. Bu ixtisas həm strateji, həm də əməliyyat yönümlü bir sahə olduğu üçün, sosial iş sahəsində təhsil alan şəxslər çox sayda fərqli sahələrdə fəaliyyət göstərə bilərlər.
Sosioloq - sistemli elmi araşdırmalar, müxtəlif sosial qruplar, dominant ictimai hisslər və gözləntilər arasında münasibətlərin təhlili və obyektiv qiymətləndirilməsi üzrə mütəxəssisdir. Sosioloqun əsas tədqiqat predmeti sosial qruplar arasındakı əlaqə, proqnozlaşdırılan gözləntilərin formalaşdırılması və ictimai əhval-ruhiyyənin elmi izahıdır. O, müxtəlif sosial qruplarda sorğular və araşdırmalar aparır, sosial hadisələri və sosial-mədəni prosesləri öyrənir, ictimai əhval-ruhiyyəni və gözləntiləri təhlil edir. Sosioloq toplanmış məlumatları strukturlaşdırır və təhlil edir, qanunlar qurur və cəmiyyətdə baş verən proseslər üçün elmi əsaslandırmalar təklif edir.
Sosial işçi — əhalinin müxtəlif kateqoriyalarının sosial müdafiəsi üzrə dövlət və ya ictimai strukturun işçisidir. Belə bir işçi, yaşına və ya sağlamlığına görə özlərini rahat və layiqli həyatla təmin edə bilməyən vətəndaşlar kateqoriyasına kömək və məqbul həyat standartlarını saxlamaq problemlərini həll edir. Sosial işçi yaşayış şəraitini təmin etməklə yanaşı, bəzi inzibati funksiyaları yerinə yetirə, əhalinin sosial-hüquqi müdafiəsi ilə məşğul ola bilər, məsələn, vətəndaşların müxtəlif dövlət xidmətləri ilə əlaqə saxlamasında köməklik göstərə, vətəndaşların hüquqlarına riayət olunmasına nəzarət edə, sənədləri və müavinətləri rəsmiləşdirə və s.
Sosial mühəndis - cəmiyyətdəki sosial-sosial əlaqələrin öyrənilməsi, modelləşdirilməsi və korreksiyası üzrə mütəxəssisdir. O, müəyyən şəraitdə, böhran vəziyyətlərində, sosial inkişafın sabit və konfliktli dövrlərində fərdlərin və sosial qrupların davranış modellərini öyrənir. Belə bir mütəxəssisin peşə vəzifələri gündəlik həyatda şəxsiyyətlərarası münasibətləri optimallaşdırmaqdan, ayrı-ayrı sosial qruplar arasında münaqişələri və sürtünmələri minimuma endirəcək, cəmiyyətdəki sosial, etnik-dini və psixoloji ziddiyyətləri hamarlaşdıracaq davranış modellərini inkişaf etdirməkdən ibarətdir. Sosial mühəndis müxtəlif fəaliyyətlər və davranış modelləri hazırlayır və təklif edir, sosioloji tədqiqatlar aparır.
Miqrant adaptasiyası üzrə mütəxəssis - əcnəbilərə getdikləri ölkənin dilini və hüquq normalarını öyrənməyə kömək edən şəxsdir. Onun vəzifələrinə insanları dövlətin milli mədəniyyəti və onun xüsusiyyətləri ilə tanış etmək daxildir.
Sosial pedaqoq - uşaq və yeniyetmələrin maraqlarını qorumaq, onların valideynlər, məktəb müəllimləri və həmyaşıdları ilə əlaqələrini qurmaqla məşğul olan mütəxəssisdir. Onun vəzifələrinə həmçinin polislə, xüsusən də yetkinlik yaşına çatmayanlarla iş üzrə şöbələrlə, ədliyyə, qəyyumluq şöbələri, psixoloqlar və müəllimlərlə qarşılıqlı əlaqə daxildir. Sosial işçi çətin yeniyetmələrlə işləyir, valideynlərə məsləhətlər verir, profilaktik tədbirlər təşkil edir.
Valeoloq - insan sağlamlığının qorunması və xəstəliklərin qarşısının alınması, həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması, insanların sosial uyğunlaşması, səmərəliliyinin və aktiv uzunömürlülüyünün artırılması üçün sağlam həyat tərzinin formalaşdırılması üzrə tövsiyələr verən mütəxəssisdir.
Gerontoloq - sağlam qocalma üzrə məsləhətçi yaşlı insanların həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasının tibbi və sosial aspektləri ilə məşğul olur. Hazırda yaşlı insanların sayı və gözlənilən ömür uzunluğu artır ki, bu da həm uzunömürlülərin özləri, həm də bütövlükdə cəmiyyət üçün müəyyən risklər daşıyır. Gerontoloq, gerontoloq və ya sağlam qocalıq üzrə məsləhətçi qocalıq dövründə yüksək həyat keyfiyyətinin qorunması üçün sistemli iş aparır, tibbi, sosial, psixoloji və reabilitasiya tədbirləri işləyib hazırlayır, ahılların həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün məsləhət işləri aparır.
Dövlət qulluqçusu - dövlət qulluğunda olan və dövlət strukturlarının stabil fəaliyyətinə cavabdeh olan mütəxəssisdir. Belə mütəxəssislər dövlət həyatının bütün sahələrinin - dövlət idarəçiliyinin, ərazi və idarələrin idarə edilməsinin, asayişin və təhlükəsizliyin təmin edilməsinin, resursların toplanması və bölüşdürülməsinin, beynəlxalq hüququn digər subyektləri ilə siyasi qarşılıqlı əlaqənin və s.
Şəxsi xeyriyyə proqramı platformasının moderatoru - lazımi yardım üçün müraciətlərin şəxsi sənədlərini yaradan və ehtiyacı olanlarla xeyriyyəçilər arasında əlaqəni təmin edən mütəxəssisdir. Bir qayda olaraq, o, çətin həyat vəziyyətində olan insanlara yardım göstərən fondlarda işləyir. Bəzi korporasiyalar bu cür mütəxəssislərin işlədiyi öz xeyriyyə proqramlarını və layihələrini yaradırlar. Beləliklə, xeyriyyəçilik fəaliyyətinin peşəkarlaşması baş verir. Bu peşəyə yiyələnmək üçün ilk növbədə cəmiyyətin xeyrinə işləmək arzusu olmalıdır.
GR meneceri - GR abbreviaturası ingiliscə “Hökumət əlaqələri”, hərfi mənada “dövlət idarəetmə sistemi ilə əlaqə” sözündən gəlir, yəni GR meneceri şirkət və dövlət orqanları arasında uğurlu və səmərəli əlaqələrin qurulmasına cavabdeh olan mütəxəssisdir. Peşə kifayət qədər yeni, mürəkkəb və yaxşı maaşlıdır.
Yetkinlik yaşına çatmayanların işləri üzrə inspektor - daxili işlər orqanlarının əməkdaşı olan vəzifəli şəxsdir. Mütəxəssisin əsas funksiyası 18 yaşına çatmamış şəxslər tərəfindən cinayətlərin törədilməsinin qarşısını almaqdır. Bir şəxsdə müəllim və hüquqşünas.
Psixoloq - insana daxili güc qazandırmağa, özünə inanmağa, psixoloji maneələri qırmağa və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edən mütəxəssisdir. Psixoloqlar təhsil müəssisələrində, təşkilatlarda işləyir, həmçinin şəxsi təcrübələri var.
Politoloq - həm öz ölkəsində, həm də başqa ölkədə gedən siyasi proseslərin müxtəlif aspektlərini yaxşı bilən mütəxəssisdir. Politoloq cəmiyyətin müxtəlif səviyyələrdə necə işlədiyini başa düşür və siyasətçilər, məmurlar üçün uğurlu məsləhətçi ola, istənilən təşkilatda mətbuat katibi ola, müəssisə, dövlət orqanları və vətəndaşlar arasında bacarıqla əlaqələr qura bilər.
Müəllim-psixoloq - ilk növbədə, uşaqların davranışını, psixoloji inkişafını, sosial adaptasiyasını müşahidə edən, yaranan çətinlik və problemlərə reaksiya verən psixoloqdur. Müəllim-psixoloq uşaqlarla söhbətlər, testlər, psixoloji oyunlar aparır, uşaqlara çətin həyat şəraitindən çıxmağa, peşə seçimi barədə qərar verməyə, onların xarakteri haqqında daha çox öyrənməyə, sosial təzyiqin öhdəsindən gəlməyi öyrənməyə kömək edir.
Mediator- Vasitəçi - hüquq və ya vətəndaşların digər mənafeləri sahəsində münaqişələrin məhkəmənin iştirakı olmadan həll edilməsi üçün çağırılan mütəxəssisdir. Mediasiya münaqişənin tərəflər üçün qarşılıqlı faydalı şərtlərlə həlli, məhkəmə, səlahiyyətli orqanlar və s. cəlb edilmədən problemin konstruktiv həlli prosedurudur. Bu prosedurda vasitəçi müstəqil tərəf, vəziyyəti obyektiv qiymətləndirən və kompromislərin tapılmasına kömək edən neytral subyekt kimi çıxış edir.
1.4.Sosial iş ixtisası bitirən tələbələr bir sıra akademik və praktiki bacarıqlara sahib olurlar.
Sosial iş ixtisası üzrə məzunlar akademik biliklər və praktiki bacarıqlar vasitəsilə idarəetmə və rəhbərlik sahələrində peşəkar olaraq fəaliyyət göstərmək üçün lazım olan bütün təcrübə və nəzəriyyəyə sahib olurlar. Onlar analitik düşüncə, strateji planlaşdırma, liderlik, komanda idarəetməsi və digər sahələrdə güclü bacarıqlar əldə edirlər. Bu bacarıqlar, onları müxtəlif sektorlar və sahələrdə uğurlu menecerlər və liderlər etməyə imkan verir.